I. ĐỊNH NGHĨA
“Giảm cấp tính chức năng thông
khí của bộ máy hô hấp hoặc/và chức năng trao đổi khí của phổi. Xác định bằng
khí máu Pa02 < 60 mmHg hay PaC02 > 50 mmHg”
Như vậy, có hai loại
suy hô hấp:
-
Loại có tăng CO2 khi PaCO2
tăng hơn 50 mmHg
-
Loại có giảm ôxy khi PaO2 giảm thấp hơn
60 mmHg
II. SINH LÝ BỆNH
1. Cơ chế gây giảm oxy hoá máu (giảm
PaO2)
-
Giảm cung cấp ôxy (FiO2)
-
Giảm áp lực khí quyển
-
Giảm thông khí
-
Mất cân bằng thông khí tưới máu
-
Shunt phải-trái
-
Giảm khả năng khuyếch tán của màng mao mạch phế nang
2. Cơ chế giảm thông khí (tăng PaCO2)
-
Giảm thể tích khí lưu thông không được bù bằng tăng
tần số
-
Giảm tần số không được bù bằng tăng thể tích khí lưu
thông
-
Tăng khoảng chết không được bù bằng tăng thông khí
-
Tăng tạo CO2 không được bù bằng tăng thông khí
3. Sinh lý hô hấp ở người phụ nữ mang
thai:
-
Trong
thời kì mang thai, hệ thống hô
hấp có những thay đổi cả về chức năng và giải phẫu, và những thay đổi này cần
phải ghi nhớ để có được sự chăm sóc hợp lí. Mặc dù, ít khi cần hỗ trợ hô hấp
nhưng suy hô hấp vẫn là chỉ định chính phải nằm tại ICU ở phụ nữ mang thai.
-
Phụ
nữ mang thai tăng tiêu thụ oxy
khoảng 20% và tăng tốc độ chuyển hóa khoảng 15%.
-
Trong
3 tháng đầu:Thông khí phút tăng trong khi tần số không đổi
-
Thể
tích khí lưu thông tăng 40% do hormone
progesterone kích thích trung tâm hô hấp
-
Khí máu bình thường: kiềm hô hấp được bù bằng toan
chuyển hóa và không có sự thay đổi PH, PaCO2: 28 – 32mmHg.
-
Dung tích cặn chức năng (FRC), thể tích khí cặn (RV)
và tổng thể tích phổi (total lung volume) sẽ giảm khi đến cuối thời kì mang
thai. Do sự giảm này, suy hô hấp xảy ra nhanh chóng ở sản phụ.
-
Chức năng đường dẫn khí lớn qua đo FEV1 và PEF là
cần thiết do không có sự khác biệt so với không mang thai
-
Áp lực thẩm thấu máu giảm 20% à tăng nguy
cơ phù phổi cấp do tim hoặc không do tim.
-
Khó thở khi gắng sức thường gặp, đặc biệt vào 3 tháng cuối nên chẩn đoán
bệnh lí hô hấp sẽ gặp khó khăn ở sản phụ
III. NGUYÊN NHÂN
1. Hệ thống thần kinh trung ương:
-
Thuốc: an thần, gây ngủ, gây mê.
-
Trung tâm điều hoà hô hấp ở hành não hành não bị tỏn
thương: chấn thương, bệnh lý mạch não, nhược giáp.
-
Rối loạn hô hấp liên qua tới giấc ngủ: ngừng thở khi
ngủ trung ương, hội chứng giảm thông khí do béo bệu
-
Tăng áp lực nội sọ
-
Nhiễm trung hệ thống thần kinh trung ương
-
Hội chứng giảm thông khí vô căn
2. Hệ thống thần kinh cơ
-
Bệnh lý thần kinh cơ nguyên phát: hội chứng Guillain
Barré, nhược cơ, bại liệt, teo cơ, xơ cột bên teo cơ, viêm đa cơ
-
Thuốc và ngộ độc: ngộ độc thịt (thịt hộp), thuốc trừ
sâu phôspho hưu cơ, các thuốc ức chế thần kinh cơ, aminoglycoside.
-
Chấn thương cột sống
-
Chấn thương hoặc mất chức năng thần kinh hoành
-
Rối loạn điện giải: hạ K+, tăng Magiê, hạ Phospho
máu.
-
Các nguyên nhân khác: phù niêm, suy hô hấp, mệt mỏi,
liệt chu kỳ.
3. Thành ngực và cơ hoành
-
Màng sườn di động
-
Gẫy xương sườn
-
Gù vẹo cột sống
-
Cổ chướng nhiều
-
Béo bệu
-
Tăng áp lực ổ bụng
4. Màng phổi
-
Tràn khí màng phổi
-
Tràn dịch màng phổi
-
Dầy dính màng phổi
5. Bệnh lý mạch phổi
-
Tắc mạch phổi
-
Nhồi máu phổi do khí
-
Tắc mạch phổi do nước ối
-
Bệnh lý khác mạch phổi
6. Phù phổi
-
Tăng áp lực thuỷ tĩnh (PPC huyết động)
7. Các tổn thương nhu mô phổi khác
-
Viêm phổi
-
Bệnh kẽ phổi
-
Hội chứng chảy máu phế nang lan toả
-
Protein phế nang
-
Ung thư phổi: nguyên phát và di căn
-
Chấn thương phổi
8. Đường dẫn khí
-
Đường hô hấp trên: Đờm, dị vật, phù, nhiễm trùng, co
thắt.
-
Hen
-
Đợt cấp COPD
9. Tăng sản xuất CO2
-
Sốt
-
Nhiễm trùng
-
Nuỗi dưỡng quá nhiều calor, và carbohydrat
-
Cường giáp
-
Co giật
-
Run cơ
IV. LÂM SÀNG
-
Cơ năng: khó thở, đau đầu, và các dấu hiệu của căn nguyên
gây bệnh
-
Thực thể: mạch nhanh, tím thở nhanh, tăng huyết áp, vật vã,
mệt, lẫn lộn, run tay, loạn nhịp, đa hồng cầu (mạn tính), phù gai
V. XÉT NGHIỆM
-
Khí máu: tăng PaCO2 (> 50 mmHg), giảm PaO2 (<
60 mmHg), giảm pH
-
X quang phổi: tổn thương tại phổi
-
Các xét gnhiệm khác tuỳ thuộc nguyên nhân gây bệnh
VI. ĐIỀU TRỊ
1. Điều trị nguyên nhân
2. Điều trị hỗ trợ
-
Giảm ôxy hoá máu
+
Thở ôxy, ôxy liệu pháp
+
CPAP
-
Tăng CO2 máu: Thông khí nhân tạo
+
Thông khí nhân tạo không xâm nhập (BiPAP): ở bệnh
nhân có thể bảo vệ và duy trì được sự thông thoáng của đường thở, ho khác tốt,
thích nghi được với TKNT không xâm nhập
+
Thông khí nhân tạo xâm nhập: ở những bệnh nhân ngừng
thở, không có khả năng bảo vệ đường thở, cần phải sử dụng an thần mạnh, không
có khả năng ho khạc, tắc nghẽn đường hô hấp trên, toan hô hấp nặng, giảm thông
khí tiến triển, giảm ôxy máu trơ với ôxy liệu pháp, mệt cơ
3.
Một vài điểm lưu ý trong điều trị một số bệnh suy hô hấp thường gặp ở phụ
nữ mang thai:
+ Điều trị hen không khác so với bình
thường
+ FEV1 không thay đổi trong quá trình
mang thai nên sử dụng để theo dõi hen.
+ PaCO2 tăng trên 35mmHg trong cơn hen
nặng à
Suy hô hấp ở phụ nữ mang thai.
- ARDS ở phụ nữ mang thai
+ Nên thận trọng khi chỉ định lấy thai
sớm ở sản phụ có hỗ trợ hô hấp. Điều chỉnh oxy hóa máu thường hiệu quả hơn việc
sử dụng thuốc đơn thuần.
+ Việc cần thông khí nhân tạo không ảnh
hưởng có ý nghĩa đến thai nhi sau sinh.
+ Thuốc an thần, gây ngủ, giải lo âu và
giãn cơ loại không phân cực: không phải là chống chỉ định ở phụ nữ mang thai.
- Tắc mạch ở phụ nữ mang thai.
+ Có tình trạng tăng đông à tăng nguy cơ huyết khối tắc mạch
+ Xquang chẩn đoán: không nên tránh
trong trường hợp có suy hô hấp
+ Thuốc chống đông không phải là chống
chỉ định, tuy nhiên chống đông loại Warfarin là chống chỉ định trong 3 tháng
đầu
+ Tắc mạch ối có tỉ lệ 1/80000. Làm
tăng nguy cơ tử vong và mắc bệnh phối hợp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét